Процесс аккультурации казахской диаспоры в США

Жазира Сайын

doi:10.32523/2664-5157-2023-4-83-98

Авторлар

Жазира Сайын Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

DOI:

https://doi.org/10.32523/2664-5157-2023-4-83-98

Кілт сөздер:

мәдениеттердің өзара ықпалдастығы, аккультурация, ассимиляция, адаптация, диаспора, мигранттар, АҚШ-тағы қазақтар

Аннотация

Жаһандану жағдайында әртүрлі мәдениеттер мен этникалық топтарға жататын
миллиондаған адамдар бүкіл әлем бойынша еркін қозғалуға және басқа халықтармен мәдени
алмасу тәжірибесіне қатысуға мүмкіндік алды. Әлемдегі ең ірі қалаларда шет елдерден келген
мигранттардың саны үнемі артып келеді және онымен бірге мәселелер саны да артуда. Дүние
жүзіндегі мигранттардың саны 272 миллион адамды немесе әлем халқының 3,5%-ын құрады.
2050 жылға қарай бұл көрсеткіш 400 миллионға жетуі мүмкін (БҰҰ ДЭСВ есебі, 2019 https://
www.un.org/ru/desa). Бұндай миграция түсініспеушілікке, кейде екі мәдениеттің өкілдері
арасындағы қақтығысқа әкелуі мүмкін. Дж. Берридің (1997) пікірінше, кейбір елдер саяси
және экономикалық интеграцияға ұмтылып, тағы біреулер, керісінше, тәуелсіздікке ұмтылған
кезде, мәдениеттердің өзара әрекеттесу мәселесі ерекше өзекті бола бастайды. Әлемдегі соңғы
оқиғалар мәдениеттердің өзара бейбіт өмір сүруі үшін мәдени диалогтың қаншалықты маңызды
екенін көрсетеді. Сондықтан ғалымдар мен мәдениетаралық қарым-қатынас процесімен қандай
да бір түрде байланыста болатын адамдар (БАҚ қызметкерлері. оқытушылар, психологтар) іс
жүзінде осы процестерді зерттеуге ерекше мән береді, солардың бірі – аккультурация.
Бұл мақалада АҚШ-та тұратын қазақтардың аккультурациялану процесінің мәселелері
қарастырылады, сегрегация, ассимиляция, интеграция және маргинализация сияқты
аккультурация формалары туралы түсінік беріледі. Қазақтардың аккультурациялану мәселелері
олардың қазіргі өмірлерінің мәдени тұрғысынан қарастырылуда.

Downloads

Download data is not yet available.

Автор өмірбаяны

Жазира Сайын , Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

PhD, түркітану кафедрасының доценті м.а.

Әдебиет

Berri Dzh., Finni Dzh., 2006. Molodoj immigrant: akkul’turaciya, identichnost’ i adaptaciya. Prikladnaya psihologiya [Young immigrant: acculturation, identity and adaptation. Applied Psychology], 55 (3). P. 303-332. URL: 10.1111/j.1464-0597.2006.00256.x (Accessed at: 16.11.2023). [in Russian].

Berri Dzh., 2005. Akkul’turaciya: Uspeshnaya zhizn’ v dvuh kul’turah. Mezhdunarodnyj zhurnal mezhkul’turnyh otnoshenij [Acculturation: Successful life in two cultures. International Journal of Intercultural Relations], 29 (6). P. 697-712. URL: 10.1016/j.ijintrel.2005.07.013 (Accessed at: 16.11.2023). [in Russian].

Berri Dzh., 1997. Immigraciya, akkul’turaciya i adaptaciya. Prikladnaya psihologiya [Immigration, acculturation and adaptation. Applied Psychology], 46 (1). P. 5-34. URL: 10.1111/j.1464-0597.1997.tb01087.x (Accessed at: 16.11.2023). [in Russian].

Berri Dzh., Sem D., 1997. Akkul’turaciya i adaptaciya [Acculturation and adaptation]. 3 (2). P. 291-326. [in Russian].

Berri Dzh., Kalin R., 1995. Mul’tikul’turnye etnicheskie otnosheniya v Kanade: obzor nacional’nogo oprosa 1991 goda [Multicultural ethnic relations in Canada: A review of the 1991 national Survey]. 27 (3). P. 301-320 URL: 10.1037/0008-400X.27.3.301 (Accessed at: 16.11.2023). [in Russian].

Boronoev A.O., 1994. Etnicheskaya psihologiya [Ethnic psychology]. Saint Petersburg. [in Russian].

Kairzhanov A.K., 2018. Paleoturcica: Znak i semantika. Mif i kul’tura [Palaeoturcica: Sign and Semantics. Myth and Culture]. Rostov-na-Donu: OOO «Al’tair». 240 p. [in Russian].

Kim Yu.Yu., Gudykunst V.B., 1988. Kross-kul’turnaya adaptaciya: sovremennye podhody [Cross-Cultural adaptation: Current approaches]. N’yuberi-park, Kaliforniya. [in Russian].

Portes A., Rumbo R.G., 1997. Immigrant v Amerike: portret. 2-e izdanie [Immigrant America: a portrait. 2nd edition]. Berkli (Kaliforniya): Izdatel’stvo Kalifornijskogo universiteta. [in Russian].

Redfild R., Linton R., Herskovic M., 1936. Memorandum ob izuchenii akkul’turacii [Memorandum on the study of acculturation]. Am Anthropol. 38. P. 149-52. [in Russian].

Ushkanova R.D., 2010. Logiko-semanticheskij analiz akkul’turacii [Logical-semantic analysis of acculturation]. Izdatel’stvo Severo-Vostochnogo federal’nogo universiteta im. M.K. Ammosova, 1 (7). P. 149-153. [in Russian].

Khisamutdinov A.A. Russkie v Amerike: problemy adaptacii [Russians in America: problems of adaptation]. URL: http://surl.li/mrhac (Accessed at: 16.11.2023). [in Russian].

Shaposhnikova T.D. K probleme adaptacii detej iz semej migrantov v sovremennom sociokul’turnom prostranstve [On the problem of adaptation of children from migrant families in the modern socio-cultural space]. URL: http://surl.li/mrhbb (Accessed at: 16.11.2023). [in Russian].

Shaimerdinova N.G., 2012. Problemy mezhkul’turnoj i mezhetnicheskoj kommunikacii. Sbornik IV konferencii «Problemy yazyka, literatury, perevoda i zhurnalisttiki na styke kul’tur» [Problems of Intercultural and Interethnic Communication. Collection of the IV Conference «Problems of Language, Literature, Translation and Journalism at the Junction of Cultures»]. Vol. I. Almaty: SDU. P. 14-18. [in Russian].

Erikson E., 1968. Identichnost’: molodost’ i krizis [Identity: youth and crisis]. New York: Norton. [in Russian].